orta Asya Türk Kültür Ve Uygarlığı Nedir? Orta Asya Türk Kültür Ve Uygarlığı Hakkında Bilgi


Aynı inanç, gelenek ve göreneklere sahip toplulukların, kendilerine özgü edebiyat ve sanatları olmasına karşılık, kaynağını binlerce yıl geriye götürebileceğimiz Türklüğün, Orta Asya'dan Orta Avrupa'ya kadar, değişik coğrafi bölgelerde farklı din ve medeniyetlerle karşılaşmaları sonucu, kültürleri, temelde aynı olmakla birlikte, ayrıntılarda farklılıklar gösteren yapıya sahiptir. Bunun yanında Hun ve Moğol İmparatorluğu gibi Asya kıtasının büyük bölümüne egemen olan, etkileri komşu Avrupa kıtasına kadar uzanan tarihsel devletlerin kurulduğu yerdir. Koloni döneminde büyük oranda Çin ve Rusya arasında paylaşılan Orta Asya, 1991 yılında Sovyetlerin dağılmasının ardından Orta Asya cumhuriyetlerinin bağımsızlığını kazanmasıyla birlikte daha fazla uluslararası ilgiyi çekmeye başlamıştır. Afganistan'ın işgali ve Amerika Birleşik Devletleri 'nin 'küresel terörle mücadele' kampanyası Orta Asya'nın Orta Doğu 'nun bir uzantısı olduğu izlenimini arttırmıştır.

Bağımsızlıklarından kısa bir süre sonra, Sovyet kontrolündeki Orta Asya halkları Taşkent 'te toplandılar ve Sovyet Rusya 'nın dört halkı içeren Orta Asya tanımına Kazakistan'ın da eklenmesi gerektiğini belirttiler. Sovyet Rusya'nın dağılmasından önce UNESCO Orta Asya tanımı iklime ve yer şekillerine göre olduğunu belirtti. Buna göre Orta Asya, Moğolistan ve Çin'i ( Tibet bölgesi de dâhil olmak üzere), İran'ın kuzeyini, Afganistan, Pakistan , Ortadoğu Rusya, güney Tayga , kuzey Hindistan (Jammu-Kaşmir yönetimleri) ve eski Sovyet Cumhuriyetleri'ni içermeliydi.

Yani orta asya'dan bu topraklarda yaşayanların yüzde 10-15'i gelmiş ve nüfus yapısını da değiştirememişler. Akrabalık ilişkisi anlamında ise Türkiye'de yaşayanların biyolojik olarak Orta Asya'yla bağlantısı yok. Çünkü genler Türkiye'de yaşayanlar ile Orta Asya'dakiler; Türkmenler, Özbekler arasında var olduğu söylenen biyolojik yakınlığı yalanlıyor. Orta Asya göçünden önce Anadolu'da yaşayanların bizimle ilgisi yokmuş gibi başka topluluklar olarak gösteriliyor. Bir de gündemdeki Kürt, Türk ve Ermeni tartışmaları genetik meraka neden oluyor. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan, Türkiye Cumhuriyetidir.

Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin sahip olduklarý ekonomik imkan yanýnda, sistem deðiþtiriyor olmanýn zorluklarý da bu ülkeleri her türlü tesire ve tavsiyeye açýk hale getirmiþtir. Batý ülkelerindeki sermaye fazlalýðý yanýnda, bu ülkelerin uzun dönemde ihtiyaç duyacaklarý hammaddelerin bu bölgede bulunuyor olmasý, diðer dünya ülkeleri ile birlikte batý ve ABD ülkelerini de Orta Asya'ya çekmiþtir. Bölge ülkeleri ile Türkiye Cumhuriyetinin iliþkileri ve bölgeye yabancý ülkelerin ilgisi aþaðýda incelenmeye çalýþýlacaktýr. Türk devletlerinin en zayıf yönü saltanat hukukunun sağlam kurallara dayanmamasıdır.

Orta Asya'nın geniş stepleri Doğu Avrupa stepleriyle homojen bir yapı gösterdiğinden buralar Asya-Avrupa stepleri olarak bilinir. Su kurak Asya için uluslar arası sorunlara yol açacak kadar değerli bir kaynaktır. Orta Asya'daki bu sistem Hunların Avrupa'ya, Wu Huların Çin'e ve Moğolların Avrasya 'ya saldırılarını kolaylaştırdı. Rusya, Çin ve diğer güçler bölgede ilerlediler ve on dokuzuncu yüzyılın sonunda Orta Asya'nın büyük bölümüne hükmettiler. Rus Devrimi 'nden sonra Orta Asya bölgeleri Sovyetler Birliğiyle birleştirildi. Orta Asya'nın Sovyet sınırları içindeki bölgeleri sanayileşti ve bölgede yerel kültürlerin baskınlığı arttı.