orta Asya'da Kurulan İlk Türk Devletleri


Sovyetler Birliðinin daðýlmasý ile birlikte Türkiye'nin önüne kendi kanýndan, dininden ve kültüründen olan büyük bir coðrafya açýlmýþtýr. Kaşgar ve Semerkand kentleri gibi tarihi İpek Yolu üzerinde bulunan kentleriyle Orta Asya, tarih boyunca insanların, ticari malların ve fikirlerin Avrupa , Batı Asya , Doğu Asya ve Güney Asya 'ya yayılmasında ana nokta oldu. Buna göre Orta Asya Özbekistan , Tacikistan , Türkmenistan ve Kırgızistan 'dan oluşur; Moğolistan ve Kazakistan 'ı kapsamaz.

Bağımsızlıklarından kısa bir süre sonra, Sovyet kontrolündeki Orta Asya halkları Taşkent 'te toplandılar ve Sovyet Rusya 'nın dört halkı içeren Orta Asya tanımına Kazakistan'ın da eklenmesi gerektiğini belirttiler. Sovyet Rusya'nın dağılmasından önce UNESCO Orta Asya tanımı iklime ve yer şekillerine göre olduğunu belirtti. Buna göre Orta Asya, Moğolistan ve Çin'i ( Tibet bölgesi de dâhil olmak üzere), İran'ın kuzeyini, Afganistan, Pakistan , Ortadoğu Rusya, güney Tayga , kuzey Hindistan (Jammu-Kaşmir yönetimleri) ve eski Sovyet Cumhuriyetleri'ni içermeliydi.

Yani orta asya'dan bu topraklarda yaşayanların yüzde 10-15'i gelmiş ve nüfus yapısını da değiştirememişler. Akrabalık ilişkisi anlamında ise Türkiye'de yaşayanların biyolojik olarak Orta Asya'yla bağlantısı yok. Çünkü genler Türkiye'de yaşayanlar ile Orta Asya'dakiler; Türkmenler, Özbekler arasında var olduğu söylenen biyolojik yakınlığı yalanlıyor. Orta Asya göçünden önce Anadolu'da yaşayanların bizimle ilgisi yokmuş gibi başka topluluklar olarak gösteriliyor. Bir de gündemdeki Kürt, Türk ve Ermeni tartışmaları genetik meraka neden oluyor. Bu işlerin en büyüğü, temeli Türk kahramanlığı ve yüksek Türk kültürü olan, Türkiye Cumhuriyetidir.

Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin sahip olduklarý ekonomik imkan yanýnda, sistem deðiþtiriyor olmanýn zorluklarý da bu ülkeleri her türlü tesire ve tavsiyeye açýk hale getirmiþtir. Batý ülkelerindeki sermaye fazlalýðý yanýnda, bu ülkelerin uzun dönemde ihtiyaç duyacaklarý hammaddelerin bu bölgede bulunuyor olmasý, diðer dünya ülkeleri ile birlikte batý ve ABD ülkelerini de Orta Asya'ya çekmiþtir. Bölge ülkeleri ile Türkiye Cumhuriyetinin iliþkileri ve bölgeye yabancý ülkelerin ilgisi aþaðýda incelenmeye çalýþýlacaktýr. Türk devletlerinin en zayıf yönü saltanat hukukunun sağlam kurallara dayanmamasıdır.

Sovyet Rusya sömürgesi altındaki Orta Asya halklarının çoğu Türk Dil Grupları'ndan gelir. Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Afganistan ve Doğu Türkistan ve Qinghai 'de Türk dillerden olan Kıpçakça konuşulur. Oldu ama gelenlerin sayısı çok az. Gen araştırmaları bugün Türkiye'de yaşayan insanların ne kadarının Orta Asya kökenli olduğunu ortaya çıkartıyor. Hiç de Orta Asya'dan Anadolu'ya 'bir kısrak başı gibi uzanan' bir durum söz konusu değil.